Historia i podróże w Miejsca Nieoczywiste

Latest Episodes:

Kto i dlaczego sprowadził templariuszy do Polski? Nov 06, 2022

Show notes

Templariusze w Polsce — zakony rycerskie w Małopolsce, Henryk Sandomierski i kolegiata w Opatowie.

Czy skarb templariuszy w Opatowie istniał naprawdę, czy to współczesna wyobraźnia dopisała historię, której źródła nie potwierdzają?

Henryk Sandomierski — książę, uczestnik wypraw krzyżowych i jedna z najciekawszych postaci XII wieku — jest punktem wyjścia do historii zakonów rycerskich w Małopolsce oraz hipotez łączących templariuszy z Opatowem. Zachowane źródła są znacznie skromniejsze niż późniejsze legendy.

Żadne średniowieczne źródło nie wspomina o skarbie templariuszy ukrytym w Opatowie. To współczesna wyobraźnia, nie historia. Sam Opatów jest jednak miejscem wartym uwagi z zupełnie innych powodów — opatowska kolegiata należy do najlepiej zachowanych romańskich świątyń w Polsce.

Odcinek przedstawia wyprawy krzyżowe Henryka Sandomierskiego, działalność zakonów rycerskich w Polsce, miejsce templariuszy w historii Małopolski oraz źródła hipotez łączących ich z Opatowem. Fakty oddzielone od legend.

Wesprzyj podcast:

⁠⁠Buy coffee for Podcast Miejsca Nieoczywiste - buycoffee.to⁠⁠

⁠⁠Miejsca Nieoczywiste - Suppi by Patronite

Nowa Marchia cz. II. Festung Küstrin. Zaginione miasto i jego tajemnice. Oct 30, 2022

Show notes

Kostrzyn, dawny Festung Küstrin, miejsce nazywane Kostrzyńskimi Pompejami, dziś odsłania historię Nowej Marchii. Dzisiaj gościem podcastu jest Arek Czapla, mój wieloletni kolega i towarzysz wypraw. Rozmawiamy o Kostrzynie, twierdzy o strategicznym znaczeniu, której Stare Miasto zostało zniszczone w 1945 roku. Pozostały ruiny ratusza, zamku, kościoła Mariackiego i kamienic. Po wojnie teren przez pół wieku pozostawał zamkniętą, przygraniczną strefą. Dziś w tym rezerwacie urbanistycznym wciąż widać brukowane uliczki, chodniki, szyny tramwajowe i kanalizację deszczową. Część zabudowań twierdzy odrestaurowano — Bastion Filip i Brama Berlińska tworzą czytelny punkt odniesienia dla historii miasta i regionu.

Wesprzyj podcast:

⁠⁠Buy coffee for Podcast Miejsca Nieoczywiste - buycoffee.to⁠⁠

⁠⁠Miejsca Nieoczywiste - Suppi by Patronite

Bory Tucholskie i niezwykły akwedukt w Fojutowie. Podcast dla mojego Taty Oct 23, 2022

Show notes

Wesprzyj podcast:

⁠Buy coffee for Podcast Miejsca Nieoczywiste - buycoffee.to⁠

⁠Miejsca Nieoczywiste - Suppi by Patronite

Gdy zwiedzamy Bory Tucholskie, niewątpliwie najciekawszym obiektem hydrotechnicznym w tej części Tucholskiego Parku Krajobrazowego jest właśnie akwedukt w Fojutowie. Górą płynie Wielki Kanał Brdy, a dołem Czerska Struga. Budowę akweduktu zakończono w 1849, wzorując projekt na rzymskich budowlach sprzed 2000 lat. Akwedukt zbudowany jest z kamienia polnego i cegły, wiązanych zaprawą wapienną. Na początku XXI wieku wieku gruntownie go wyremontowano np. sklepienie wyłożono płytkami imitujące pierwotny wygląd akweduktu. Z kolei na Małym Kanale Brdy są jeszcze dwa akwedukty: nad kanałem Węgornia prowadzącym do jeziora Białego, drugi i nad ciekiem łączącym jeziora Grzybiec i Białe.

Nowa Marchia cz.I. Chojna, szachownice i Pan Samochodzik Oct 16, 2022

Show notes

Chojna, dawny Królewiec Nowej Marchii, miasto o zmieniających się nazwach i historii sięgającej czasów Piastów. Do 1945 roku funkcjonowała jako Königsberg in der Neumark, później jako Królewiec, Władysławowo i Chojna Szczecińska. Dzisiejsza Chojna to kontynuacja wielowarstwowej historii regionu. W rejonie obecnego rynku istniał wczesny gród, prawdopodobnie założony w okresie piastowskim. Jego znaczenie trwało do momentu nadania praw miejskich przez księcia pomorskiego Barnima II, który przejął te tereny po Piastach. W 1234 roku miasto otrzymało nazwę Chintz o słowiańskim rodowodzie. Już dekadę później, wraz ze zmianą władzy, stało się brandenburskim Königsbergiem, rozpoczynając nowy etap swojej historii.

Wesprzyj podcast:

⁠⁠Buy coffee for Podcast Miejsca Nieoczywiste - buycoffee.to⁠⁠

⁠⁠Miejsca Nieoczywiste - Suppi by Patronite

Na tropach Wańkowicza. cz.2 - Mikołaj z Ryńska, Gustaw Gizewiusz i Twiedza Boyen. Historia z Prus Wchodnich. Oct 09, 2022

Show notes

Mikołaj z Ryńska, Gustaw Gizewiusz, Giżycko, Mazury, Wańkowicz i twierdza Boyen — trzy biografie, jedno miasto i konkretne historyczne konteksty. Odcinek przedstawia dwie postacie silnie obecne w polskiej historiografii. Mikołaj z Ryńska, rycerz i działacz stanowy, funkcjonuje w literaturze jako reprezentant lokalnej aktywności politycznej późnego średniowiecza.

Gustaw Gizewiusz, nauczyciel i działacz społeczny, był orędownikiem polskości, praw człowieka oraz praw językowych w Prusach Wschodnich. Giżycko stanowi tło dla obu biografii jako miejsce o nieoczywistej historii, w której spory narodowościowe, działania administracji pruskiej i lokalne inicjatywy nakładały się na życie mieszkańców.Inspiracją jest tropienie postaci z „Na tropach Smętka”. W centrum narracji znajduje się także twierdza Boyen — pruski obiekt militarny z XIX wieku, jeden z najważniejszych punktów strategicznych regionu, ukryty w mazurskich lasach i stanowiący istotny element lokalnego dziedzictwa.

Wesprzyj podcast:

⁠Buy coffee for Podcast Miejsca Nieoczywiste - buycoffee.to⁠

⁠Miejsca Nieoczywiste - Suppi by Patronite

Na tropach Wańkowicza cz.1 - Kalckstein i Memel. Historia z Prus Wschodnich Oct 02, 2022

Show notes

Prusy, Wielki Elektor, Kalckstein, Memel, Mazury, Wańkowicz i „Czarne Chmury” — konflikt o władzę, przywileje i konsekwencje polityczne regionu. Odcinek przedstawia tezę, że relacje Prus z Polską nie wynikały z realnego dążenia do współpracy, lecz z wykorzystywania przywilejów szlacheckich, które w Rzeczypospolitej osłabiały państwo.

Polityka centralizacyjna Wielkiego Elektora była skuteczniejsza niż działania polskiej szlachty, co w dłuższej perspektywie umożliwiło Prusom przejęcie najbardziej rozwiniętych ziem polskich.Centralnym wątkiem jest Krystian Kalckstein, szlachcic pruski i przeciwnik władzy elektorskiej. Jego sprawa stała się jednym z kluczowych epizodów historii Prus Wschodnich, a później kanwą serialu „Czarne Chmury”. Memel był miejscem jego egzekucji. W tle pojawia się także Ludwik Kalkstein, potomek rodu, konfident Gestapo odpowiedzialny za wydanie gen. Roweckiego.

Wesprzyj podcast:

⁠⁠Buy coffee for Podcast Miejsca Nieoczywiste - buycoffee.to⁠⁠

⁠⁠Miejsca Nieoczywiste - Suppi by Patronite

Śląski Frankenstein i krzywa wieża Sep 25, 2022

Show notes

Ząbkowice Śląskie jako Frankenstein.

Skąd naprawdę wzięła się nazwa potwora Mary Shelley?

Władze Ząbkowic Śląskich opierają promocję miasta na jego dawnej, niemieckiej nazwie — Frankenstein — a także na obiegowej teorii, według której autorka powieści o doktorze Frankensteinie czerpała inspirację z historii miejscowych grabarzy. W 1606 roku miasto nawiedziła epidemia dżumy, w wyniku której zmarła blisko jedna trzecia mieszkańców. Śledztwo wykazało wówczas, że grupa grabarzy celowo rozsiewała zarazę, wykorzystując w tym celu proszek pozyskiwany z wykopywanych zwłok — stąd analogia do doktora Frankensteina, który również pozyskiwał na cmentarzu „części" do swojego potwora.

Należy jednak podkreślić, że teoria ta nie jest jedyną funkcjonującą w literaturze przedmiotu. Konkurencyjna hipoteza wskazuje na zamek Frankenstein nad Renem, który Mary Shelley odwiedziła w 1814 roku i gdzie poznała lokalne legendy o niejakim Dippelu, rzekomo ożywiającym zwłoki.

Wesprzyj podcast:

⁠⁠Buy coffee for Podcast Miejsca Nieoczywiste - buycoffee.to⁠⁠

⁠⁠Miejsca Nieoczywiste - Suppi by Patronite

Czy w Rzeczypospolitej Szlacheckiej handlowano ludźmi ? Sep 18, 2022

Show notes

Wesprzyj podcast:

⁠Buy coffee for Podcast Miejsca Nieoczywiste - buycoffee.to⁠

⁠Miejsca Nieoczywiste - Suppi by Patronite

Początkowo myślałem że istniał w Rzeczypospolitej tylko handel hurtowy, który z grubsza polegał na tym, że na przykład pan mógł przegrać wioskę w karty, wraz z jej mieszkańcami oczywiście i że chłopów pańszczyźnianych różniło to od czarnoskórych niewolników, że nie istniał handel detaliczny. Nic bardziej mylnego i na tym chcę się skupić.

Inżynier Hitlera i budowla nazistowskiej Organizacji Todt. Podkarpacka historia Sep 11, 2022

Show notes

Wesprzyj podcast:

⁠Buy coffee for Podcast Miejsca Nieoczywiste - buycoffee.to⁠

⁠Miejsca Nieoczywiste - Suppi by Patronite

“Mistrzowski Budowniczy, który wznosi kamienny ocean wielkiego miasta, musi wyobrazić sobie swój twór pośród form i stylów preferowanych w dawniejszych czasach”

Tak o gigantomanii napisał w 1943 po śmierci budowniczego Rzeszy, Eduard Schonleben w książce “Fritz Todt: człowiek, budowniczy, narodowy socjalista”

W podcascie wspominam Young Arts Festival 2021 w Krośnie, gdzie wystąpili Kinga Głyk prezentując materiał z płyty "Feelings" i Leszka Możdżera Holland Baroques prezentując materiał z płyty "Earth Particles".

Skąd się wzięły Gryfy? Historia symbolu Pomorza Aug 31, 2022

Show notes

Wesprzyj podcast:

⁠Buy coffee for Podcast Miejsca Nieoczywiste - buycoffee.to⁠

⁠Miejsca Nieoczywiste - Suppi by Patronite

Gryf, po niemiecku Greif, a po angielsku Griffin (pamiętacie Harrego Pottera) to zwierze fantastyczne, magiczne, symbolizujące połącznie lwa i drużego drapieżnego ptaka, zapewne orła. Czasami miewał uszy konia lub osła, a także niekiedy rybią łuskę i lwi ogon. W starożytnych wierzeniach reprezentował siłę i zręczność.Nikt nie wie skąd pochodzi Gryf, jako stworzenie magiczne, mogą to być Indie, Mezopotamia czy Egipt, ale jedno gryfy łączy - były stworami niezwykłej mocy. Kronikarze uważali, że gryfy strzegły skarbów podobnie jak smoki.Na okładce gryf z encyklopedii Jana Jonstona

Our TOPPODCAST Picks

Follow Us

Stay Connected

Historia i podróże w Miejsca Nieoczywiste

Related Podcasts

Links

Stay Connected